چاپ ديگر آن به مناسبت پنجاهمين سال سلطنت پهلوى در 1354 انتشار يافت . چاپ ديگرى هم از روى همان چاپ از دو سفرنامهء خوزستان و مازندران باهم به چاپ رسيده است ( هامبورگ ، نشر تلاش 1383 ) . عجب اين است كه برگذاركنندگان آن جشن در مقدمه نوشته‌اند : « چون چاپ اصلى كتاب حاوى مطالب مفصلى در شرح تاريخى و جغرافيايى روستاها و شهرهاى طول راه بود كه با مطالب اصلى سفرنامه ارتباط مستقيمى نداشت و توسّط رئيس كابينهء وزارت جنگ ( مرادشان فرج اللّه بهرامى است ) افزوده شده بود در چاپ كنونى از نقل اين قسمت از مطالب صرف‌نظر و فقط اصل سفرنامه كه ديكتهء اعليحضرت رضا شاه كبير ( چه دليلى بر ديكته بودن آن باشد ) تجديد طبع شده است . » اين پيشگفتار به امضاى اسد اللّه علم است . « 1 » بر اين چاپ يادداشتى هم به امضاى هوشنگ انصارى رئيس مركز پژوهش و نشر فرهنگ سياسى دوران پهلوى ديده مىشود كه چند سطرش محض تنبّه نقل مىشود : « بر اساس رويّهء مركز و براى حفظ اصالتهاى تاريخى و سياسى اين كتاب كوشش شده است كه در انتشار مجدد آن صرفا به مسائل سياسى و رويدادهاى سرنوشت‌ساز اين سفر اشاره شود و پاره‌اى از قسمتهاى كتاب كه به توضيحات تاريخى و جغرافيايى و اقليمى بسيار كهن مناطق مورد بازديد اختصاص داده شده بود حذف گرديد . » يعنى كتاب را شير بىيال و دم و اشكم كرده‌اند . اما به دليل در دست بودن سى و هفت ورق به قطع رقعى به خط عباس اقبال ( با خطخوردگيهاى زياد به خط همو ) از سفرنامه كه مندرجاتش اصولا مطابقت با سفرنامهء چاپى دارد لااقل اين قسمت از سفرنامه نوشتهء عباس اقبال بوده است و لاغير . اختلافهاى جزئى موجود طبعا ناشى از آن است كه افراد مسئول مانند دبير اعظم نوشتهء اقبال را خوانده و بعضى ملاحظات رسمى را در آن رعايت كرده‌اند و گاهى حالت تقرير بدان داده‌اند . عباس اقبال در آن موقع در مدرسهء نظام تدريس مىكرد ، پس اين احتمال هست كه چون فرج الله خان بهرامى عباس اقبال را توانا برنوشتن سفرنامه دانسته بود يادداشتهاى مختصر خود را به او داده تا اقبال مطالب را انشاء و ممزوج به

--> ( 1 ) . بىمناسبت نيست گفته شود كه اسد اللّه علم در جلد ششم خاطراتش ( ص 52 ، چاپ واشنگتن ، 2008 ) در مورد سفرنامهء مازندران نوشته است : چون در آن چند سطرى راجع به « اختلاط مذهب و سياست » هست پس از اجازه گرفتن از شاه چاپ شد و دكتر علينقى عاليخانى ويراستار كتاب آن مطالب را ذيل صفحه نقل كرده است .